Kuptimi në ëndërr: Zbulimi i Zemrave – E keqja e Mendjemadhësisë

I Madhi Allah (c.c) në disa vende të Kur’anit të Kërim ka dënuar dhe kritikuar arrogancën dhe njerëzit arrogantë që janë krenarë për veten e tyre.

Po ashtu, I Madhi Allah (c.c) thotë:

„Në tokë, unë do t’ua mbaj të dyndura shikimet atyre që shohin veten të mëdhenj pa asnjë arsye të drejtë, duke i penguar që të kuptojnë ajetet e mia dhe të marrin mësim nga to. Edhe nëse shohin të gjitha ajetet, ata nuk do të besojnë, edhe nëse gjejnë rrugën e drejtë, nuk do ta ndjekin atë. Por kur shohin rrugën e shtrembër dhe të çrregullt, ata e ndjekin atë. Ky qëndrim është për shkak se ata mohojnë ajetet tona dhe nuk janë të vetëdijshëm për të brendshmen e tyre.”

I Madhi Allah (c.c) thotë se;

“O të hutuar, ata hyjnë në debat mbi ajetet e Allahut pa iu dhënë asnjë bazë. Ky qëndrim shkakton një urrejtje të madhe në sy të atyre që besojnë tek Allahu. Kështu Allahu vulos zemrën e çdo tirani që mendon se është më i madh.”

Zoti i Lartësuar (c.c) thotë:

“Profetët kërkuan fitoren nga Allahu dhe të gjithë tiranët këmbëngulës u zhgënjyen.”

Zoti i Lartësuar (c.c) thotë:

“Pa dyshim, Allahu di gjithçka që fshehni dhe gjithçka që shfaqni. Ai nuk i do ata që ndiqen nga mendjemadhësia.”

Zoti i Lartësuar (c.c) thotë;

“Të gjithë ata që nuk prisnin të na takonin thoshin: ‘A nuk do të ishte më mirë nëse engjëjt do të na uleshin ose do të shihnim Zotin tonë?’ Pa dyshim, ata u përfshinë në një arrogancë të madhe duke u menduar veten të mëdhenj.”

Zoti i Madh (c.c) thotë;

“Ata që nuk më adhuronin duke u menduar të mëdhenj, do të hyjnë në ferr të poshtër dhe të mjerë.”

Në Kur’anin Famëlartë ka shumë ajetë që dënojnë mendjemadhësinë.

Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë;

“Njeriu që ka në zemër madhështi sa një farë mustardë nuk mund të hyjë në xhennet. Përkundrazi, njeriu që ka në zemër besim sa një farë mustardë nuk do të hyjë në ferr.”

Sipas transmetimit të Ebu Hurejres, Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë;

“Zoti i Madh (c.c); ‘Madhështia është një mantel i im, dhe lavdia është një rrip i im. Ata që duan të më ndajnë mua këto dy gjëra, do t’i hedhi pa mëshirë në ferr’ thotë.”

Ebu Seleme İbn-i Abdurrahman (r.a) thotë: “Një ditë Abdullah İbn-i Amr dhe Abdullah İbn-i Ömer u takuan në Sefa dhe qëndruan për një kohë të shkurtër. Pas kësaj Abdullah İbn-i Amr kaloi pa e thënë asnjë fjalë, dhe për këtë Abdullah İbn-i Ömer qëndroi aty duke qarë, ata i pyesin: „O babai i Abdurrahmanit, për çfarë po qan?“ Ai përgjigjet: „A ka ndoshta dyshime për këtë njeri (duket se nënkupton Abdurrahman İbn-i Amr) nga thënia e Pejgamberit tonë: ‘Kush ka krenari në zemrën e tij, madje edhe sa një kokërr mostarde, Zoti i Lartmadhërishëm e hedh atë me fytyrë në zjarrin e xhehennemit.’“

Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë:

"Njeriu, duke ndjekur epshet e tij, një ditë do të shkruhet si një nga tiranët dhe do të hedhët në dënimin që u jepet atyre."

Një ditë Hz. Sulejmani (a.s) urdhëron njerëzit, zogjtë, kafshët, xhindët dhe të gjitha krijesat: "Dilni nga vendet ku ndodheni dhe mblidhuni përpara meje." Sipas urdhrit të tij, dyqind mijë njerëz dhe kafshë dhe dyqind mijë xhindë u mblodhën menjëherë.

Në këtë kohë, ata u ngritën në qiell deri në atë shkallë sa dëgjonin zërin e engjëjve që lavdëronin, pastaj u zbuluan tokës deri sa këmbët e tyre prekën ujërat e detit, dhe në këtë moment në veshin e tij erdhi një zë që thoshte: "Nëse në zemrën e shokut tonë do të kishte edhe një grimcë madhështi, unë do ta ulja më poshtë se distanca që e bëra të përparojë gjatë ngritjes në qiell."

Profeti ynë (s.a.v) thotë:

“Ditën e Kiametit, një qafë që ka dy veshë për të dëgjuar, dy sy për të parë dhe një gjuhë për të folur do të shtrihet jashtë zjarrit të xhehennemit dhe do të thotë: ‘Jam ngarkuar të kap këta tre njerëz.’

Profeti ynë (s.a.v) thotë:

“Cigaret, të ashprit dhe me karakter të keq nuk mund të hyjnë në xhennet.”

Profeti ynë (s.a.v) thotë:

“Xhenneti dhe Xhehenemi përpiqen për më të mirin. Xhehenemi thotë: ‘Ata që janë të menduar për veten dhe tiranët më zgjedhin mua.’ Xhenneti thotë: ‘Tek unë vetëm të dobëtit, të poshtërmit dhe të varfërit hyjnë.’

Për këtë arsye, Allahu (x.h) i tha xhenetit: “Ti je mëshira ime, me anë të teje tregoj mëshirë ndaj shërbëtorëve që dua” Dhe i tha xhehennemit: “Ti je dënimi im, me anë të teje do t’i lëndoj kujt të dua. Të dy jeni plot.”

Profeti ynë (s.a.v) thotë;

“Shërbëtori që futet në dhunë duke harruar Zotin e Madh (Allahun) dhe e merr sulmin si zakoni i tij, sa i mjerë shërbëtor është ai!

Shërbëtori që futet në dhunë duke harruar të Madhin (Allahun) dhe e pretendojnë madhërinë, sa i mjerë shërbëtor është ai!

Shërbëtori që harron varret dhe se trupat do të shpërbëhen, që vjen nga padija dhe nuk e merr në konsideratë, sa i mjerë shërbëtor është ai!

Shërbëtori që bëhet mendjemadh dhe i pakënaqur pa menduar fillimin dhe fundin e jetës së tij, sa i mjerë shërbëtor është ai!”

Sipas rrëfimit të Sabitit, ai tha kështu: “Dëgjuam që dikush i tha Pejgamberit tonë për një person: ‘O i Dërguar i Allahut! Ai njeri është shumë krenar!’

Pejgamberi ynë (s.a.v) tha;

‘A nuk do të ketë fund kjo krenari me vdekjen?’

Abdullah ibn Amr (r.a) thotë: “Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë kështu;

‘Kur Profeti Nuh (a.s) ishte duke vdekur, ai thirri dy djemtë e tij pranë dhe u tha atyre;

‘Ju urdhëroj dy gjëra dhe ju ndalohem dy gjëra. Ju ndaloj të bëni shok Allahut dhe të mendoni se jeni të mëdhenj.’

Sa për dy gjëra që po ju urdhëroj, së pari urdhëroj të thoni “Lâ ilâhe illallah (Nuk ka zot tjetër përveç Allahut)”. Sepse nëse toka, qielli dhe gjithçka që ndodhet në tokë dhe në qiell vihen në njërën peshore; dhe fjalia “Lâ ilâhe illallah” vihet në tjetrën, pesha e fjalës “Lâ ilâhe illallah” do të mbizotërojë.

Po ashtu, nëse qielli, toka dhe gjithçka që ndodhet në qiell dhe tokë formojnë një rreth dhe kjo fjali “Lâ ilâhe illallah” vendoset mbi të, rrethi do të shpërbëhet.

Gjëja e dytë që po ju urdhëroj është të thoni “Sübhanellahi vel-hamdü lillâhi (Unë pastroj Allahun nga të gjitha mangësitë dhe e falënderoj Atë)”.

Sepse këto dy fjali janë lutja e të gjithë qenieve të gjalla dhe jo të gjalla.

Përmes këtyre dy fjalisht, të gjitha qëniet e gjalla ushqehen.

Hz. Isa (a.s) thotë: “Lum ata që u mësoi Allahu librin e Tij dhe vdiqën jo si tiran!”

Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë:

“Banorët e ferrit janë të gjithë ata me karakter të keq, mburravecët, ata që e shohin veten të mëdhenj, ata që gjithmonë grumbullojnë pasuri dhe kopracët. Ndërkaq, banorët e xhenetit janë të ulët në shpirt dhe ata me pak pasuri.”

Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë:

“Të dashurit tanë më shumë dhe ata që do të jenë më afër nesh në ahiret janë ata me karakterin më të mirë. Ndërsa ata që i takojnë urrejtjes sonë dhe që do të jenë më të largët nga ne në ahiret janë të gjithë ata që përgënjeshtrojnë, tallin dhe janë mendjemëdhenj.”

Pejgamberi ynë (s.a.v) thotë:

"Ata që mendojnë se janë të mëdhenj, në Ditën e Kiametit do të vijnë në Kiamet si njerëz të vegjël, si grimca. Ata do të shkelën nga këmbët e turmës, do të mbeten aq të vegjël sa gjithçka do të duket më e madhe se ata. Pastaj do të hidhen në një vatër të ferrit që quhet 'Bules', aty do të qëndrojnë në rërë të zjarrtë, dhe do të pijë një lëng të ndotur që avullon nga trupat e banorëve të ferrit."

Sipas transmetimit të Ebu Hurejres (r.a), Profeti ynë (s.a.v) thotë:

"Tyranët dhe ata që janë të krenuar, në Ditën e Kiametit do të shkelën nga këmbët e të gjithë sepse Allahu i sheh me përbuzje, dhe do të vijnë në tubimin e Kiametit si grimca të vogla."

Muhammed İbn-i Vâsi (r.a) thotë; “Vizitova Bilâl İbn-i Ebu Bürde dhe i thashë: O Bilâl, babai yt më ka thënë sipas asaj që ke transmetuar nga ti, Profeti ynë (s.a.v) tha;

“Ekziston një luginë në xhehennem që quhet ‘Hebheb’, Allahu është i vendosur të vendosë çdo të shtypur aty. O Bilâl! Mos u bëj banor i asaj lugine.”

Profeti ynë (s.a.v) thotë;

“Ekziston një pallat i veçantë në xhehennem ku do të grumbullohen ata që e shohin veten të mëdhenj dhe dera do t’u mbyllet ballë për ballë.”

Edhe Profeti ynë (s.a.v) thotë;

“O Allah! Mbrojnga mendjemadhësia e atyre që e shohin veten të mëdhenj. Kush shpirtin e ndan nga trupi i tij pa u përfshirë nga këto tre gjëra, hyn në xhennet;

1- Mendjemadhësia, 2- Borxhi,

3- Mashtrimi.

Hz. Ebu Bekir (r.a) thotë: “Askush mos e nënvlerësojë një mysliman. Sepse i vogli i myslimanëve është i madh tek Allahu.”

Vehb Ibn-i Münebbih (r.a) thotë: “Kur Allahu krijoi xhennet Adn, i tha duke iu drejtuar: ‘Ti je i ndaluar për çdo njeri që mendon se është i madh.’”

Ahnef ibn-i Kays dhe Musab Ibn-i Zübeyr (r.a) u ulën në të njëjtin rend, një ditë kur erdhi Ahnef, Musab ulur kishte shtrirë këmbët, nuk i mblodhi për të lënë shokun të ulet. Në këtë rast, kur u ul Ahnef, e shqetësoi pak komoditetin e Musabit, dhe kur Musab tregoi me fytyrë se ishte i shqetësuar, Ahnef i tha: “Sa befasuese është gjendja e biri i Ademit që mendon se është i madh, edhe pse ka dalë nga rruga e urinimit.”

Hasan-ül Basri (rahimehullah) thotë: “Më habit njeriu që përherë pastron me duar pisllëkun një ose dy herë në ditë, por sfidon Zotin e qiejve (Allahun)!”

Ekzistojnë mendime që tregojnë se në ajetin fisnik me kuptimin “A nuk sheh atë që është mbi ty?” nënkuptohet rruga e pasme dhe e përparme e pisllëkut.

Muhamed Ibn Husajn Ibn Ali (r.a) thotë: “Nëse diçka nga mburrja hyn në zemrën e njeriut, qoftë pak apo shumë, ajo gjë sa i takon masës zvogëlon mendjen.”

Numan ibn-i Beşir (r.a) një ditë duke iu drejtuar besimtarëve nga minberi tha: “Me siguri, djalli ka disa kurthe dhe rrjete. Të përdorësh bekimet e Allahut për arrogancë, të bësh arsye për të mburrurjust me atë që Allahu ka dhuruar, të dukesh i madh ndaj robërve të Allahut dhe të ndjekësh dëshirat e shpirtit në rrugët e kundërta me urdhrin e Allahut, janë disa nga kurthet dhe rrjetet kryesore të djallit. Me faljen dhe mirësinë e Allahut, lutemi për falje dhe paqe prej Tij.”

Profeti ynë (s.a.v) thotë;

"Allah nuk e sheh fytyrën e robit që ecën me krenari duke tërhequr rrobat e tij.”

Profeti ynë (s.a.v) thotë;

– “Një njeri po tregtonte me shaka brenda mjedisit të tij, ishte mendjemadh. Për këtë arsye, Allahu e futi atë nën tokë, dhe tani aty do të mundohet deri në Ditën e Gjykimit.”

Zeyd Ibn-i Eşlem (r.a) thotë: “Një ditë, ndërsa isha pranë Ibn-i Ömer, hyri Abdullah Ibn-i Vakid, me veshje të re. Dëgjova Ibn-i Ömer duke i thënë: “Djali im! Mos tërhiq veshjen time nëpër tokë, sepse kam dëgjuar Profetin tonë (s.a.v) duke thënë;

“Ai që tërheq veshjen e tij nëpër tokë me ndjenja madhështie, Allah nuk e shikon në fytyrë.”

Thuhet se një ditë Profeti ynë (s.a.v) pështyu në dorën e tij dhe vendosi gishti i dorës tjetër mbi pështymën dhe tha: Allahu (c.c) thotë;

“O biri i Adamit, a do të matësh fuqinë me mua! Unë të krijova nga një gjë e tillë (farë) dhe të zhvillova, të mbusha, dhe mund të ecte midis dy gjendjeve të gjumit (mungesës dhe vdekjes). Tani hapat e tu dëgjohen nga toka. Ke grumbulluar pasuri, nuk ia ke dhënë askujt asgjë. Por kur erdhi koha të japësh sadaka, thua, 'Do të jap sadaka', ku ishe në kohë që duhej të japje sadaka?”

Profeti ynë (s.a.v.) thotë:

“Kur populli im ecën duke treguar mbivetëbesim dhe kapërcej me krenari dhe e bëjnë Bizantin dhe iranianët shërbëtorë të tyre, Allahu i vendos ata kundër njëri-tjetrit.”

Profeti ynë (s.a.v.) thotë:

“Ata që e shohin veten të mëdhenj dhe ecin me mburrje, kur përballen me Allahun, e gjejnë Atë të zemëruar ndaj tyre.”

Ebu Bekir el-Huzelî (r.a) thotë;

“Një ditë, ndërsa ishim me Hasan-ül Basrî, Ibn-i Edhem po kalonte pranë nesh për të shkuar në mahfilin e sulltanit të xhamisë. Ai mbante një xhubbë prej mëndafshi, e cila ishte shumë e përpiktë dhe tërhiqej deri te thembrat, dhe palltoja e kishte të shkurtër, dhe ecte me hapa të sofistikuar. Hasan-ül Basrî duke e parë, i tha atij;

– O zot! Sa arrogant, me hundë lart, me fytyrë të ashpër dhe i vetëkënaqur!

O, budalla i pafat! Po vjedh me rroba që nuk janë falënderuar, që nuk merren parasysh, që nuk përdoren në përputhje me urdhrin e Allahut, dhe që nuk paguhen për të drejtën e Allahut. Ndërsa Allahu ka një bekim të ndryshëm në çdo pjesë të tij, ai përdor secilën ajete për të komplimentuar Satanin. Betohëm para Allahut se është më mirë për këtë njeri të ecë me hapa të thjeshtë dhe të pa pretendime, madje edhe të lëkundet si i çmendur."

Ibn Edhemi dëgjoi këto fjalë për të, u kthye dhe i kërkoi falje Hasan al-Basrit për sjelljen e tij. Hasan al-Basri i tha atij; "Pendohu para Allahut në vend që të kërkosh falje tek unë. A nuk e ke dëgjuar kurrë këtë urdhër të Allahut?

“Mos ec duke u tundur në tokë. Sepse (sa fort ecën) as tokën nuk mund ta çan dhe as majat e maleve nuk mund t’i arrish.”

Një ditë një djalosh po kalonte pranë Hasan-ül Basri-t. Ai kishte veshur një rrobë të kuqe, tërheqëse. Hasan e thirri dhe i tha: “O biri i Ademit, i mburrur me rininë tënde dhe i dashuruar pas bukurisë së jashtme! Por, gati se kibrisi po mbulon trupin tënd dhe dukesh sikur je vetëm me veprat e tua. Turp për ty!

Shëro zemrën tënde, sepse Perëndia kërkon tek robërit vetëm shëndetin e zemrës.”

Sipas tregimeve, para se të bëhej kalif, Ömer Ibn-i Abdülâziz (r.a) shkonte në haxh, dhe ndërsa ecte me hapa të rreme, e pa Tawus (r.a) dhe me gishta e shtyri nga ana duke i thënë: “Ky ecje nuk është e dikujt që mbart pisllëk në bark.” Ömer iu përgjigj sikur të kërkonte falje, duke thënë: “Xhaxha, çdo madhështor jam i stërvitur sipas këtij ecjeje, për këtë arsye jam mësuar kështu.”

Kur Muhammed Ibn-i Vasi (r.a) pa djalin e tij duke ecur me mburrje, e thirri pranë dhe i tha: “Bir, e di se kush je ti? Tënden tënde gruan e bëra grua skllave për njëqind dirhemë, sa i përket babait tënd, uroj që Allahu të mos shtojë të tillë mes myslimanëve!”

Abdullah ibn Ömer (r.a) një ditë, kur pa dikë me rrobe tërhiqen në tokë, thotë dy ose tre herë rresht: “Pa dyshim, djalli ka shumë vëllezër.”

Mutarrif ibn Abdullah ibn Şuhıyr, një ditë e sheh Mühellebin, duke pozuar me një jube prej mëndafshi. Mutarrif i thotë atij: “O rob i Allahut! Ky ecje yt është një ecje që sjell hidhërimin e Allahut dhe të Dërguarit të Tij.”

Mühellebi i pyet: “A nuk më njeh?” Mutarrif i përgjigjet: “Sigurisht që të njoh. Fillimi yt është një pikë spermë, fundi yt është një copë karcar e kalbur, dhe ti je dikush që bart ndotësinë ndërmjet këtyre dy skajeve.”

Mühellebi, duke u shtypur nga kjo përgjigje e rëndë, largohet pa folur dhe nuk ecën më duke pozuar.

Një poet thotë për këtë çështje;

Habitem për ata që mburren me pamjen e tyre, Megjithatë dje ishin vetëm një pikë sperme. Dita e nesërme, pas bukurisë së tyre, do të jenë një trup i kalbur në varr.

Poeti Hâle-ul Ahmer thotë gjithashtu; Kemi një mik, ai është i prirur për konflikte. Gabimet e tij janë të shumta, ndërsa meritat e tij të pakta. Në diskutime është më kokëfortë se buburreci i majit. Dhe në ecje më shumë i madhështishëm se një korb.

Një poet tjetër thotë; I thashë atij që ishte ngazëllyer me veten, Kur ai tha “Një tjetër si unë nuk do të vijë më” O njeri shumë afër ditës së daljes, Pse nuk vepron me përulësi?

Zünnûn-ul Mısrî (r.a) thotë gjithashtu; O njeri me hundën në Malin Kaf, që nuk i nënshtrohesh, Ne jemi baltë, paqe qoftë mbi ju. Jeta në këtë botë është një strehë pagese,

Me vdekjen, të gjitha këmbët bëhen të sheshta.

I madhi dijetar i tefsirit, Mucahid;

“Në kuptimin e ajeteve ‘Pastaj ai shkoi duke ecur me lëvizje të natyrshme në shtëpinë e tij,’” thotë: “Kjo do të thotë se ai u krenua dhe përshkroi veten me rëndësi.”

Pa dyshim, Allahu (c.c) e di më së miri.